De bijdragen laten zien dat duurzaam werken in de zorg noodzakelijk is, maar ook onder druk staat. Zowel kwantitatief als kwalitatief wordt er meer van zorgprofessionals gevraagd. De toenemende zorgvraag, die gepaard gaat met stagnerende werkgelegenheid (Van Polanen Petel), zorgt voor een grotere kwantitatieve druk op zorgprofessionals om met minder mensen meer en complexere zorg te bieden. Ook kwalitatief nemen de eisen toe door de toenemende druk om zorgkwaliteit en de verantwoording daarvan te verbeteren. Dit leidt tot gedetailleerde standaarden waaraan het werk moet voldoen, maar waarbij de ruimte voor zorgprofessionals danig wordt ingeperkt (zie de column van Verlinden et al.). De bijdrage van Houtman et al. laat zien dat mede door deze ontwikkelingen de duurzame inzetbaarheid van zorgmedewerkers minder goed is dan in andere sectoren.

Daarnaast moeten zorgmedewerkers zorginnovaties vormgeven die gericht zijn op het verbeteren van de zorgkwaliteit, maar ook met pogingen om de zorg goedkoper te maken. Diverse bijdragen laten zien dat dergelijke zorginnovaties initieel weinig oog hebben voor de kwaliteit van de arbeid van diezelfde medewerkers. Maar met name Vereycken et al. laten zien dat dergelijke innovaties wel degelijk effect hebben op de manier waarop het werk wordt georganiseerd en dus ook op degenen die dat werk moeten doen. Dit beeld komt ook naar voren in de meer gedetailleerde analyses van verbeterinitiatieven op het terrein van samenwerken in netwerken (Nieuwkamp en Achterbergh), Value Based Healthcare (De Koeijer en Hazelzet; zie ook het gratis artikel), ‘lean’ (Benders) en feedback (Schouteten et al.). Deze bijdragen laten zien hoe belangrijk het bij zorginnovaties en verbeterprojecten is dat zowel de kwaliteit van de arbeid van zorgverleners als de kwaliteit van de zorg voor de zorgvragers in acht worden genomen. Het idee is dat medewerkers die beter in staat worden gesteld om de beste zorg te leveren, door de juiste mix van regelruimte en vertrouwen, passend bij de complexe zorgvraag, enerzijds meer welzijn ervaren en anderzijds betere zorg leveren. Dit beeld komt ook naar voren in de bijdrage van Van Harten over werkgeverinvesteringen in duurzame inzetbaarheid. Rijke en uitdagende banen met adequate managementondersteuning vergroten niet alleen de duurzame inzetbaarheid, maar ook de baanprestaties en dus zorgkwaliteit.

 

Met dit themanummer werpt TvA meer licht op duurzaam werken in de zorg. Daarmee zijn de problemen niet opgelost maar worden ze wel beter zichtbaar, met de mogelijke oplossingen waar momenteel zoveel behoefte aan is.